آیا موفق مى‏شوم؟ سلامى با ترم اولى‏ها

روى سخن با کسانى است که سد کنکور را شکسته‏اند و اکنون در آغاز راه ایستاده‏اند؛ راهى که تقریباً با تمام دوران تحصیل اندکى تفاوت دارد و به همین سبب، انسان را با پرسش‏هاى گوناگون روبه رو مى‏سازد:
- آیا موفق مى‏شوم؟
- چگونه درس بخوانم؟
- در دانشگاه چگونه و با چه کسانى باید معاشرت کنم؟
- با فرهنگ‏ها، عادات و آداب و روش‏هاى مختلف چگونه کنار بیایم؟
- با غربت و دورى از خانواده چگونه کنار بیایم؟
- با برنامه‏هاى درسى و علمى چگونه سازگارى کنم؟
- تا کجاى تحصیل پیش روم؟
- دوستانم را چگونه و از بین چه کسانى انتخاب کنم؟
- فعالیت‏هاى فوق برنامه‏ام چه چیزهایى باشد، بهتر است؟
- چه فرصت‏هایى خواهم داشت؟
- چه تهدیدهایى در پیش خواهد بود؟
- بهترین برنامه‏اى که مى‏توانم داشته باشم، چیست؟
تخمین زده شده است که یک انسان معمولى در روز حدود 50.000 فکر از سرش مى‏گذرد.1
بعضى افکار، مثبت و ثمر بخش و بسیارى از آن‏ها منفى، ناآرام و ترسناک و بدبینانه و نگران کننده‏اند. در حقیقت، سؤال مهم درباره آینده روشن و تصمیم صحیح این نیست که آیا افکار منفى خواهید داشت یا نه. حتماً خواهید داشت، سؤال این است که وقتى فکرى در سر دارید، با آن چگونه برخورد کنید؟
این گونه اندیشه‏ها مبارک هستند و در حقیقت در این برهه از زمان بسیار مفیدند؛ چون دغدغه‏هاى مثبت، انسان را به تأمّل وا مى‏دارد؛ تأمل عامل تفکر است و وقتى انسان به فکر ارتقاء باشد، تفکر را در خدمت رشد قرار مى‏دهد.
تحصیلات دانشگاهى با دوره‏هاى پیش از آن تفاوت دارد. دروس در دوره دانشگاهى به حالت بینشى و ژرف در مى‏آیند و در حقیقت آغاز راهى هستند که اگر درست طى شودو یادگیرى پایدار از همین آغاز صورت گیرد، مقاطع دیگر تحصیل را رقم خواهد زد. بخشى از تفاوت‏هاى تحصیلات دانشگاهى با دوره‏هاى پیش از آن عبارت است از:
الف) در دوره دبیرستان، حدود دروس و اهداف یادگیرى چارچوب هایى مشخص دارند؛ ولى در دانشگاه گاه یک دانشجو مى‏تواند در بعضى از مباحث چنان مطالعات عمیقى از خود نشان دهد که الگوى علمى قرار گیرد.
ب) در دوره دبیرستان، به ظاهر محدودیت‏هاى علمى وجود دارد و هدف همه تلاش‏ها، موفقیت در کنکور است. ولى در دانشگاه هیچ محدودیتى جهت تکمیل و باز یافت مطالب وجود ندارد.
ج) در دوران دبیرستان، زمان در قالب برنامه‏هاى درسى محدود مى‏شود؛ ولى در دانشگاه زمان بیش‏ترى جهت مطالعات و برنامه‏هاى تحقیقى موجود است.
د) حداکثر برنامه‏هاى درسى در دانشگاه، براى اغلب رشته‏ها، 3 یا 4 روز در هفته است و براى پژوهش و مطالعات فرصت‏هاى بسیار وجود دارد.
20 رمز موفقیت در دانشگاه‏
رموز موفقیت در دانشگاه که عامل اصلى توفیقات بعدى است و از همین آغاز تحصیل و ترم نخست باید به آن‏ها توجه کرد، عبارت است از:
1. با رشته تحصیلى، دروس اصلى، عمومى، تخصصى، اختیارى و... هر چه بیش‏تر آشنا شوید.
2. با افراد مطمئن، موفق، صاحب سبک و برنامه در پایه‏هاى بالاتر همان رشته؛ مانند دانشجویان سال دوم، سوم و چهارم دوست شوید.
3. آمادگى براى یادگیرى از دوستان و بستگان؛ دنیاى اطراف ما در دوران دانشجویى از الگوهاى ارزشمند در زمینه‏هاى مطالعه، تحقیق، برنامه‏ریزى، امور فوق برنامه و حتى اشتغال آکنده است.
4. در حد امکان بى هدف و بى برنامه فرصت‏ها را از کف ندهید.
5. از دوستانى که تنها سرگرمى‏شان حرّافى، شب نشینى و موضوعات بیهوده غیر درسى و غیر علمى و چه بسا مباحث ناباب است، جداً دورى کنید.
6. براى خود 2 یا 3 دوست صمیمى، همدل، همرأى و ارزشى انتخاب کنید.
7. در محیط دانشگاهى، هیچ گاه از آرمان‏ها و آداب دینى و مناسک غفلت نکنید. در این محیطهاى متنوع و آکنده از افکار بسیار متفاوت و گوناگون، براى حفظ انسان در همه امور، دین پایه‏اى قوى و ارزشمند است.
8. با یک یا چند استاد صاحب سبک، خوشنام، متدین و دانشمند و دلسوز طرح دوستى و احترام متقابل بریزید و آن‏ها را طرف مشورت خویش قرار دهید.
9. محیط علمى دانشگاه داراى پتانسیل‏هاى فراوان علمى، پژوهشى و شغلى و فعالیت‏هاى فوق برنامه است؛ از جمله دفتر فرهنگى، امور فوق برنامه‏ها، جهاد دانشگاهى، بسیج دانشجویى، انجمن اسلامى، دفتر نهاد مقام معظم رهبرى، کتابخانه، کتابفروشى و... . آن‏ها را بشناسید و فعالیت‏هاى خود را در آن‏ها تعریف کنید.
10. در محیط دانشگاهى، به گونه‏اى عمل نکنید که هر روز با گروه یا رفیقان تازه باشید و مستقل فکر نکنید. سعى کنید با چشمان باز و سر بلند و مطابق آرمان و اهداف مقدسى که دارید، عمل کنید.
11. دانشگاه فرصت خوب یادگیرى روش‏ها است. عمده‏ترین چیزهایى که در دانشگاه باید به آن‏ها توجه کرد، چنین است:
الف) یادگیرى نگارش علمى مقالات‏
ب) تسلط بر تحقیق و پژوهش‏هاى میدانى و نظرى
ج) یادگیرى مهارت‏ها
د) یادگیرى روش‏ها به جاى صرف دانش اندوزى
12. به افکار منفى، موهوم و ترمزهاى پیشرفت اعتنا نکنید. به هر حال، زندگى علمى تازه شما با دوران دبیرستان است و یقیناً فراز و نشیب‏هاى بسیار دارد.
13. در برخورد با افراد موفق در محیط دانشگاهى، فقط به این مسأله که چرا موفق است، فکر نکنید. سعى کنید به این پرسش که او چگونه موفقیت را به ارمغان آورده پاسخ دهید. مهم‏تر از آن بکوشید پاسخ این پرسش را به دست آورید: او چگونه و چه برنامه‏اى دارد؟
14. به یاد داشته باشید، شما همانى مى‏شوید که بیش‏تر تمرینش را انجام مى‏دهید. تمرین مکرر موفق بودن و حرکت در این جهت در بیش‏تر خط سیرهاى علمى و متفکرانه از اصول اساسى و مهم شمرده مى‏شود.
16. خدمت و احترام به افراد (استاد، دانشجو، کارمند و...) لایق و سالم و الگو ده در محیط دانشگاهى را بخش لازم زندگى دانشجویى‏تان قراردهید.
17. در صورت امکان در طول تحصیل حتماً یکى از ورزش‏ها را ادامه دهید؛ معمولاً دانشگاه‏ها و خوابگاه‏ها از امکانات خوبى در این زمینه برخوردارند.
18. تا مى‏توانید در خصوص امکانات دانشگاهى و خوابگاهى (امکانات درمانى، مالى، ورزشى و تفریحى و فوق برنامه‏ها و کلاس‏هاى فوق العاده و غیره) اطلاعات کسب کنید.
19. در هر رشته‏اى که هستید، توصیه مى‏شود در دوران تحصیل و از همان آغاز دو چیز را خیلى خوب و در سطح عالى فرا بگیرید: کامپیوتر و زبان انگلیسى.
حتى در خصوص زبان انگلیسى، اگر سعى کنید خارج از سیستم دانشگاه در یک زبانکده معتبر ترم‏هاى مختلف و عالى را طى کنید، در ادامه تحصیل و کار علمى و پژوهشى‏تان بسیار مفید خواهد بود.
20. سعى کنید همیشه با برنامه، در برنامه و تحت اشراف یک برنامه کار کنید. افزون بر ساعاتى که براى کلاس و گذراندن واحدهاى درسى صرف مى‏کنید. در 24 ساعت شبانه روز، حتماً 4 ساعت را به کارهاى علمى اختصاص دهید.

پی نوشت:

1- زندگى یک فوریت نیست، ریچادر کارلسون، ترجمه فاطمه معتمدى، ص 120.

/ 0 نظر / 6 بازدید